Boomkikkerellende op Valkenhorst

Er hadden nog nooit zoveel boomkikkers geroepen op Valkenhorst dan dit voorjaar. Het ging richting de 150 stuks. Als er dan net zo veel vrouwtjes aanwezig zijn moet dat tot een groot aantal jonge dieren leiden. Omdat het onder water een constant gevecht op leven en dood is komen er beduidend minder boomkikkertjes tot wasdom dan je zou denken. 

Maar dat is normaal. Eind juni ging ik bij enkele goede poelen kijken naar jonge diertjes in de bramen. Normaal gesproken liggen er tientallen jonge boomkikkers gedrapeerd over de bramen. Maar nu?  Vreemd. Helemaal niks!  Een grote leegte aan jonge boomkikkers lag voor me. Maar ik zag ook weinig groene kikker. In principe wel weer gunstig voor de boomkikkertjes want de groene kikker houdt van malse, net de poel verlatende, boomkikkertjes. Maar wat kon de oorzaak zijn van de totale afwezigheid van de kikkers? Waren we te vroeg? 

Shit, zonnebaars!
Natuurbalans, die de hele herintroductie van de boomkikkers op Valkenhorst begeleidde, kwam wat onderzoek doen naar genetische eigenschappen van de jonge boomkikkers en hun larven en ze schepten eind juni in de belangrijkste voortplantingspoelen. Kijken of er nog boomkikkerlarven in het water zitten. Meteen in de eerste poel was het al raak. Of mis eigenlijk. Goed mis! Zonnebaars! De hele poel zat vol met zonnebaars. Een heel mooi, verschrikkelijk lelijk, exotisch visje dat de eigenschap heeft het hele water waarin het zich bevindt leeg te vreten. Er waren bij eerder onderzoek ook al geen ei klompjes van de boomkikker gevonden in deze poel, waar wel veel mannetjes riepen. Dus waarschijnlijk was de hapgrage zonnebaars, ter meerdere eer en glorie van zijn eigen broed, daar alvast aan de slachtpartij begonnen. Ook andere poelen met veel voortplanting in eerdere jaren vertoonden hetzelfde beeld. Hondsvis en/of zonnebaars. Geen amfibielarven. 

Hoop! En wanhoop!
In enkele laagtes centraal in het gebied, waar dit voorjaar in totaal zeker vijftig mannetjes riepen, hadden we zeker geen vis verwacht. Twee jaar geleden stonden de laagtes nog helemaal droog, dus we waren hoopvol. Hier moet het visloos zijn! Maar we zagen het direct. Overal van die zandige plekken waar de zonnebaars zijn kenmerkende nestje heeft. Geen boomkikkertje te zien. Zelfs geen groene kikkers, die hier normaal gesproken met honderden het water in plonsen. Maar hoe is het te verklaren dat in alle poelen hier ineens vis zit?  We moeten het zoeken in het extreem hoge water in juni 2016. Een supercel trok over de regio. Enorme hagelbuiten teisterden bos, dorp  en landerij. De Tongelreep die dwars door Valkenhorst loopt was royaal buiten zijn bedding getreden. De aanvoersloten naar de visvijvers stonden hierdoor ook extreem hoog en stroomden over,  de weilanden in. En daar…liggen de poelen. De vissen hebben zich er in 2016 waarschijnlijk al massaal in voortgeplant en zijn daar dit jaar vrolijk mee doorgegaan. 

Hoe verder?
Dit jaar is helaas een verloren jaar voor de boomkikker, maar dat kunnen ze waarschijnlijk wel aan. Maar het mag geen twee jaar achter elkaar gebeuren! Een aantal ondiepe poelen en laagtes zullen dit jaar wellicht droogvallen, afhankelijk van de hoeveelheid neerslag die deze zomer brengt. Dan zijn we op een natuurlijke manier weer van de vis verlost. De overige geïnfecteerde poelen zullen we droog moeten pompen. Een hoop extra werk en kosten omdat het in ons land miegelt van de invasieve exoten. En de natuur zit met de gebakken peren. We slepen planten en dieren de hele wereld over en vroeg of laat komen ze in onze natuur terecht waar ze inheemse soorten verdrijven, ja zelfs laten uitsterven. Maar daar kan ik nog wel een column of dertig mee vullen vrees ik. Ander keertje dan maar. Nu eerst zorgen dat de boomkikkers behouden blijven voor Valkenhorst. We gaan ons best doen!