Nieuws

Woensdag 26 februari werd in Gilze de provinciale jaaravond voor weidevogelbescherming gehouden. Traditiegetrouw werd op de prestaties van het afgelopen jaar teruggeblikt en op het komende seizoen vooruitgekeken. Want ook daarin zullen de weidevogels weer acte de présence geven. En in hun spoor de vrijwillige beschermers en de boeren op wiens land zij de nesten en jongen van de vogels mogen beschermen.

20 jaar jong
De vrijwillige weidevogelbescherming ging in Brabant in 1994 van start, dat is alweer 20 jaar geleden. Een mooi moment om daar met de coördinator, Jochem Sloothaak, bij stil te staan. Er werd toen niet veel meer gedaan dan het plaatsen van markeringsstokken. De boeren werd dan gevraagd daaromheen te rijden. ‘Nu vinden we dat misschien simplistisch, maar voor die tijd was dat al knap bedacht. Bovendien is het makkelijker om kritiek te leveren dan om zelf dingen te initiëren’, aldus Jochem.

We leren steeds beter kijken
De 700 aangesloten vrijwilligers zijn actief op 1300 bedrijven met een gezamenlijke oppervlakte van 13.600 hectare, dat is 136 km². Steeds belangrijker onderdeel binnen het beschermingswerk wordt het bestuderen van de vogels in het veld. ‘Een goede bescherming begint met goed kijken’. Op landbouwgrond waarop beschermers niet actief zijn, wordt 95% van de nesten omgeploegd of worden anders de jongen wel uitgemaaid. Waar beschermers actief zijn daarentegen, komt 80% van de legsels uit. Dat is nog geen reden om de vlag uit te hangen, want hiervan komen maar weinig kuikens groot, té weinig. Hoe dat komt en vooral wat je er aan kunt doen, is onderwerp van studie. Daarin loopt Brabant voorop binnen Nederland, vooral wat de kievit betreft. Met 20% van het landelijke totaal aan broedparen, draagt Brabant ook een grote verantwoordelijkheid voor deze lenteheraut.

Kien zijn
Wat veel mensen niet weten, is dat de kievit geen grasbroeder is - zoals grutto, wulp en tureluur - maar zijn eieren legt in maïsland, op kale akkers met enkel wat stoppels van het jaar ervoor. Als steppevogel wil de kievit bij het broeden namelijk overzicht houden. En daarvoor groeit het gras tegenwoordig te hard, ook in het vroege voorjaar. Komen de kuikens uit, dan worden ze door de ouders voor het vinden van voedsel - insecten - meegenomen naar slootkanten, bermen of aangrenzend grasland. Op beide, maïs- en grasland, kun je met betrekkelijk eenvoudige ingrepen al leuke dingen doen voor de vogels. Door hier en daar een strook braak te leggen of randen in te zaaien met kruiden en vervolgens ongemoeid te laten, zijn de kuikens al enorm geholpen. ‘Want overal waar de landbouw een stapje terug doet zie je de natuur rijker worden, met veel kleine beestjes in en op de bodem. En de basis voor overleven is: vreten vinden.’ Het is Jochems vaste overtuiging dat ook binnen de moderne landbouw een duurzame weidevogelstand nagestreefd kan worden. ‘Je moet alleen de grote landbouwblokken op uitgekiende wijze zien te dooraderen met een netwerk van braak- en kruidenstroken. Dat hoeft maar een paar procent van de totale oppervlakte te zijn.’

Wie is er niet graag blij?
Hoe dat ‘uitgekiend’ er in de praktijk kan uitzien, wordt dit jaar verder uitgezocht. De Provincie verleent alle medewerking, waar Jochem uiteraard blij mee is, want je mag de kievit best wel als een icoon van Brabant zien. Onze coördinator wordt er in ieder geval door geraakt. ‘Zie ik een kievit buitelen, dan krijg ik energie, word ik vrolijk. En wil ik alles doen om hem te helpen. Want als je beseft hoeveel moeite het mannetje moet doen om eerst een vrouwtje te versieren en daarna het ene na het andere kuiltje voor haar te draaien - ze kiest er maar één uit - is het toch onverdraaglijk als er daarna een machine van 400 pk de eitjes kapot komt rijden?’

Alaaf of het eerste ei 
Over het nakende broedseizoen is Jochem optimistisch gestemd. 'De zachte winter en de grote nattigheid zijn gunstig voor de kievit. Over een week kunnen ze al op eieren zitten. Wat zeg ik? Het is dit jaar met Carnaval kiezen of delen. Het zou zo maar kunnen dat we in Brabant nog in het café zitten, terwijl in Gelderland of Utrecht het eerste ei wordt gevonden.’

Bekijk alle 13 de foto's

Foto's

Documenten

Preview Hoe verder met de kievit1.8 MB Download
Preview Presentatie jaaravond weidevogelbescherming Wat hebben we samen bereikt6.2 MB Download
Preview Randjes en kantjes patrijzenproject Land van Heusden en Altena3.1 MB Download
Preview Van eentonig gras naar wuivend gras patrijzenproject Reusel2 MB Download