Nieuws

Hoera, Brabants Landschap bestaat alweer 85 jaar! Veelbewogen jaren waarin we op zowel terrein- als landschapsbeheer veel successen en vooruitgang geboekt hebben.

Zonder Brabants Landschap en het Coördinatiepunt Landschapsbeheer zouden bijzondere en karakteristieke diersoorten als das, boomkikker, knoflookpad, steenuil, kerkuil, ransuil, patrijs en kievit uit de gehele provincie verdwenen zijn. Om maar een paar voorbeelden te noemen …

Beschermen en beheren
Zo vond enkele jaren geleden de herintroductie van de boomkikker plaats in De Mortelen. Deze soort is kritisch en stel hoge eisen aan zijn leefgebied: niet te open, niet te dicht begroeid; niet te nat, niet te droog; niet te voedselarm, niet te voedselrijk enzovoorts. Na de herintroductie gaat het uitstekend met de soort. Nu is er een stabiele en levensvatbare populatie die ‘tegen een stootje kan’.

Ook de herintroductie van de knoflookpad bleek een groot succes! Door zijn verborgen levensstijl – hij is vooral ’s nachts actief en graaft zich overdag in - een vrij onbekend amfibie in Nederland. Tel daar de combinatie aan eisen bij op waaraan het ideale habitat zou moeten voldoen en je hebt direct onze uitdaging te pakken. Sinds 1992 kwamen er nog maar 3 leefgebieden in Brabant voor van deze geheimzinnige kikker. Daarom werd in juli 2012 uiteindelijk de stap genomen tot herintroductie. Binnen een totaal oppervlak van 60 hectare – groot genoeg voor een duurzame populatie. Meer lezen: mededelingenblad nr. 182 2014, blz. 46 t/m 62.

Werk in uitvoering
In Brabant liggen belangrijke natuurgebieden met bijzondere ecologische waarden die afhankelijk zijn van (grond)water, aangewezen door de Provincie als Natte Natuurparel (NNP). De meeste van deze gebieden zijn verdroogd en ook de waterkwaliteit en de inrichting van de beken en kreken laten te wensen over. Hierdoor zijn er te weinig dier- en plantensoorten en de kwetsbare soorten zijn vaak al helemaal verdwenen. Met maatregelen om de grondwaterstand te verhogen, de kwel te herstellen en de waterkwaliteit te verbeteren, worden deze natte natuurparels hersteld. Zo kunnen deze bijzondere natuurgebieden weer uitgroeien tot de parels van Brabant. Van 2013 tot en met 2016 zijn diverse NNP’s in samenwerking met de waterschappen aangepakt, zoals de Turfvaart-Bijloop (Rijsbergen-Zundert), de Landschotsche Heide (ten oosten van Westelbeers) en Valkenhorst en Groote Heide (Heeze-Leende).

Restaureren en ontwikkeling
Soms is grootschalig herstel nodig om het landschap voor de toekomst veilig te stellen. Dat geldt voor de natuur, maar ook voor onze gebouwen. Naast de inrichting van nieuwe natuur en natuurherstel beheren we ook gebouwen, als een goede huisvader. We investeren in onderhoud en als het nodig is renoveren. Zo’n opknapbeurt moet altijd tot twee resultaten leiden: een duurzame instandhouding en een eigentijds gebruik. Een voorbeeld zijn de bakhuisjes die vroeger een essentieel onderdeel van de boerderij waren. In een boomgaard in Vught lagen in 2015 de restanten van een bakhuis. Deze is met hulp van vrijwilligers in één jaar tijd weer gebruiksklaar gemaakt. Maar ook de gebouwen in eigen beheer werden de afgelopen jaren aangepakt, zoals Bezoekerscentrum De Kraaijenberg (Bergen op Zoom, 2015) en Fort Giessen (2016 – heden).

Tip voor beschermers: Zaterdag 4 maart kunt u een bezoek brengen aan het zuidelijkste fort onder leiding van bouwkundige Wessel Zonneveld (Brabants Landschap). Een unieke kans om de restauratiewerkzaamheden met eigen ogen te aanschouwen! Aanmelden

Aankoop en beheer
Grote robuuste natuurgebieden zijn beter bestand tegen een stootje dan kleine. We proberen onze gebieden daarom te vergroten en met elkaar te verbinden. Brabants Landschap werkt mee aan de Ecologische Hoofdstructuur. Eigenlijk een oude benaming, nu Natuur Netwerk Brabant, een netwerk van natuurgebieden met verbindingen ertussen. Dat doen we door gronden aan te kopen of te ruilen. Op deze manier ontstaan er grotere natuurgebieden die makkelijker aan elkaar geschakeld kunnen worden. Zo kunnen dieren en planten zich vrijer voortbewegen.

Netwerk van natuurgebieden
In 2013 zijn in Noord-Brabant 4 natuurbruggen aangelegd, ook wel ecoducten genoemd. Wij beheren er 2 in de gemeente Heeze-Leende, waardoor het gebied Valkenhorst verbonden wordt met de Groote Heide en het Leenderbos. Zonder dit soort verbindingen raken veel diersoorten geïsoleerd, waardoor ze geen genen meer kunnen uitwisselen. Op termijn ontstaat dan inteelt. Ook zonder natuurbruggen proberen diersoorten andere gebieden te bereiken, echter met weinig kans van slagen. Ze sneuvelen vaak bij het oversteken van een drukke weg, terwijl het ook nog eens gevaar oplevert voor het verkeer. Welke dieren profiteren er zoal van onze natuurbruggen? Bekijk het zelf.

Subsidieregelingen en advies
Sinds 2014 kan men subsidie aanvragen bij het ‘Groenontwikkelfonds’ (GOB), waarvan de Provincie de enige aandeelhouder is. Een integrale aanpak, waarbij natuurdoelen zoveel mogelijk gehaald worden in samenhang met andere maatschappelijke doelen, waar partners, zoals het Coördinatiepunt Landschapsbeheer (CL), bij betrokken worden. De rol van het Coördinatiepunt is om advies uit te brengen over de aangevraagde EVZ’s. Voor de inrichting daarvan is in 2015 maar liefst €15 miljoen uitgetrokken. Schoolvoorbeeld is de in 2016 gerealiseerde EVZ ‘De Hutten’ in Someren-Heide. Deze zone van in totaal ruim 6 hectare bestaat uit een raamwerk van landschappelijke elementen, die het Weerterbos en de natuurgebieden Pan/Boksenberg met elkaar verbindt. Deze verbinding is in het bijzonder bedoeld voor soorten als grote weerschijnvlinder, levendbarende hagedis en roodborsttapuit.     

Natuur beleefbaar maken
Onze liefde voor natuur willen we niet alleen voor onszelf houden. Daarom vertellen we er graag over. Natuur beleven is gezond. Onze medewerkers zien dat elke dag opnieuw. En we hopen van harte dat ook de rest van Brabant graag buiten komt. Wij behouden de Brabantse natuur en cultuurhistorie omdat we er zelf van houden. Maar we hopen eigenlijk dat iedereen ervan geniet.. Depressies en ziektes, zoals obesitas nemen in steeds grotere mate toe. Uit diverse onderzoeken blijkt dat het beleven van natuur een goede bestrijder is van deze ‘welvaartsziektes’. Als stichting vinden wij het belangrijk daar wat aan te doen. Daarom zorgen we niet alleen voor de natuur zelf, maar brengen we ook een natuurmagazine uit, creëren we buitenlokalen en organiseren het gehele jaar door uiteenlopende excursies, kinderactiviteiten en lezingen. 

Infopunten bij Brabants Landschap
Een infopunt laat de bezoeker van het gebied in tien minuten zien wat er in de buurt op het gebied van natuur en cultuurhistorie te beleven valt. Er worden activiteiten ondersteund die te maken hebben met natuurgerichte recreatie, kunst en cultuur.. De infopunten slaan hierdoor een brug tussen het natuurgebied, het Brabants Landschap en het publiek. Tussen 2010 en 2016 hebben we in totaal 6 infopunten gerealiseerd: Buitenlokaal Haanwijk (2010), Bezoekerscentrum De Kraaijenberg (2011, rev. 2014), Fort Altena (2012), Kasteel Tongelaar (2013, rev. 2016), Keent (2015) en Kasteel Heeswijk (2016). Deze punten vormen het start- en eindpunt van excursies die door zowel Brabants Landschap als derden, zoals een Natuurgroep Gestel (Haanwijk), georganiseerd worden. 

Excursies voor beschermers
In het kader van ons 85-jarig jubileum organiseren we dit jaar extra activiteiten en excursies in onze gebieden; allemaal exclusief voor onze beschermers.

Activiteiten voor iedereen
Daarnaast organiseren we ook activiteiten die voor iedereen toegankelijk zijn, zoals Festival Lagom (Fort Altena) of de Dag van het Landschap.

  • Zaterdag 28 en zondag 29 februari: Festival Lagom. 
  • Maandag 17 april: Dag van het Landschap. Kom mee naar buiten en ontdek het ontluikende voorjaar in Brabant!

Bekijk alle 6 video's

Video's