Beheer

Heidegebieden, landgoederen, beekdalgraslanden: zonder beheer verdwijnen deze bijzondere landschappen. Waar het nodig is, werken wij in onze natuurgebieden.

Een uitgestrekt heidegebied, dat is onze Landschotsche heide. In het gebied liggen bijzondere vennen, die vooral beroemd zijn vanwege hun zogenaamde sierwieren. Maar heide is een half natuurlijk landschap. Doe je niets, dan wordt het bos. Elk jaar lopen er daarom runderen in het gebied, die zorgen ervoor dat de heide niet teveel vergrast. Af en toe wordt er geplagd (bovengrond afgegraven), of een ven opgeschoond. Zo houden we het historische landschap in stand en behouden we de planten en dieren.

Wat is natuurbeheer eigenlijk?
Volgens de Van Dale is natuur dat wat de mens om zich heen ziet als niet door hem gewijzigd. Dus, natuurbeheer is eigenlijk het door de mens wijzigen van de dingen die de mens ziet als niet door hem gewijzigd. Eigenlijk een beetje raar. Toch passen we in veel gebieden natuurbeheer toe. Dat heeft twee redenen.

Ten eerste hebben wij als mens natuurlijke processen verstoord. Zonder menselijke ingrepen zouden de grote rivieren bijvoorbeeld veel vaker overstromen. Veel planten en dieren zijn nog afhankelijk van zulke processen. Zij kunnen de huidige tijd overleven omdat mensen dingen zijn gaan doen die hier op lijken. Zoals de het bevloeien van weides.
Ten tweede vertelt elk gebied een eigen verhaal. Wij willen dat verhaal doorgeven aan volgende generaties. Een laan is bijvoorbeeld geen natuur, maar we zouden het zonde vinden als ze zouden verdwijnen.

Hoe pakken we het aan?
Het beheer in de Landschotsche heide is typerend voor natuurbeheer bij het Brabants Landschap. In elk gebied kijken we wat er nu is. Dat doen we in drie lagen: eerst kijken we naar de ondergrond (hoe is dit gebied ontstaan, wat voor bodem heb ik?), dan naar de levende natuur (wat voor biodiversiteit is hier mogelijk?) en dan naar de menselijke laag (wat gebeurde hier vroeger, wat betekent dit gebied voor mensen?). Vanuit deze lagen maken we een samenhangend beheerplan dat recht doet aan het gebied. Soms betekent dat niets doen, maar vrijwel al onze gebieden hebben een rijke cultuurhistorie met bijbehorende flora en fauna die we willen behouden.

Pragmatisch
Zo’n plan vinden we belangrijk, maar onze beheerders kijken echt niet elke dag in dit boekje om te weten wat ze moeten doen. Met visie in hun achterhoofd maken ze elke dag opnieuw in het veld hun beslissing.

Verder lezen: Interreg-project Grasgoed